Экологиялық мәселелер және қоршағанортаны қорғау
Қазіргі таңда экологиялық мәселелер бүкіл әлемді алаңдатыпотырған маңызды тақырыптардың бірі болып табылады. Қоршағанортаның ластануы, климаттың өзгеруі, табиғи ресурстардың азаюыжәне биоалуантүрліліктің жойылуы адамзат алдында тұрған өзектіпроблемаларға айналды. Сондықтан табиғатты қорғау жәнеэкологиялық мәдениетті қалыптастыру әрбір адамның міндеті болыпсаналады.
Соңғы жылдары әлемде климаттың өзгеруі айқын байқалуда. Ғалымдардың пікірінше, жаһандық жылынудың негізгі себептерініңбірі – атмосфераға зиянды газдардың шамадан тыс бөлінуі. Өнеркәсіп орындары, көлік құралдары және түрлі өндіріс салаларықоршаған ортаға көп мөлшерде көмірқышқыл газын шығарады. Соның салдарынан жер шарының орташа температурасы көтеріліп, табиғи апаттардың саны артып келеді.
Экологиялық мәселелердің тағы бір түрі – ауа мен судың ластануы. Ірі қалаларда көлік санының көбеюі ауа сапасының төмендеуінеәкелуде. Ластанған ауа адам денсаулығына кері әсер етіп, түрліаурулардың пайда болуына себеп болады. Сонымен қатар өндірістікқалдықтар өзендер мен көлдерге төгіліп, су ресурстарының сапасыннашарлатуда. Таза су қорының азаюы болашақта үлкенқиындықтарға алып келуі мүмкін.
Пластик қалдықтары да қазіргі заманның маңызды экологиялықмәселесіне айналды. Күн сайын миллиондаған пластик бұйымдарпайдаланылып, олардың көпшілігі табиғатқа тасталады. Пластик өтеұзақ уақыт бойы ыдырамайтындықтан, ол топырақ пен су көздерінластайды. Теңіздер мен мұхиттардағы пластик қалдықтар көптегенжануарлардың тіршілігіне қауіп төндіруде.
Қазақстанда да экологиялық мәселелер аз емес. Мысалы, Арал теңізінің тартылуы әлемдегі ең ірі экологиялық апаттардың біріболып саналады. Сонымен қатар өнеркәсіптік аймақтардағы ауаластануы, тұрмыстық қалдықтардың көбеюі және су тапшылығыеліміз үшін өзекті мәселелер қатарында тұр. Бұл проблемалардышешу үшін мемлекет пен қоғам бірлесіп әрекет етуі қажет.
Қоршаған ортаны қорғаудың тиімді жолдарының бірі – экологиялықбілім беру. Мектептер мен жоғары оқу орындарында экология мәселелеріне көбірек көңіл бөлінуі керек. Адамдар табиғатқажауапкершілікпен қарауды бала кезінен үйренген жағдайда ғанақоршаған ортаны сақтауға болады. Сонымен қатар ағаш отырғызу, қоқысты сұрыптау және энергияны үнемдеу сияқты қарапайымәрекеттердің өзі табиғатты қорғауға үлкен үлес қосады.
Жаңартылатын энергия көздерін пайдалану да экологиялықжағдайды жақсартуға мүмкіндік береді. Күн, жел және су энергиясықоршаған ортаға зиян келтірмейді және табиғи ресурстардыүнемдеуге көмектеседі. Қазіргі уақытта көптеген мемлекеттер жасылтехнологияларды дамытуға ерекше назар аударуда.
Қорытындылай келе, экологиялық мәселелер – бүкіл адамзатқа ортақпроблема. Табиғатты қорғау тек мемлекеттердің ғана емес, әрбіразаматтың міндеті. Қоршаған ортаға ұқыпты қарау арқылы біз келерұрпаққа таза табиғат пен қолайлы өмір сүру ортасын қалдырааламыз. Сондықтан экологиялық мәдениетті қалыптастыру жәнетабиғатты қорғау шараларын күшейту бүгінгі күннің бастыталаптарының бірі болып табылады.
Болатова Меруерт Дуйсенбаевна
11-А сынып оқушысы
Павлодар қаласы, Май ауданы